Avrupa Komisyonu, Batı Balkanlar’daki tüm partner ülkelere altyapı geliştirme ve özel sektör büyümesini teşvik etmek amacıyla 171 milyon Euro’luk yeni bir destek paketi açıkladı.
Yeni paket, Avrupa Birliği’nin farklı finansman kaynaklarından sağlanan katkıları içeriyor: Bosna-Hersek’te IPA III Katılım Öncesi Yardım Aracı, Karadağ’da ikili bağışçılardan VBiF fonları ve Arnavutluk, Karadağ ve Kuzey Makedonya’da Reform ve Büyüme Fonu (RGF) katkıları.
Paketin 91,8 milyon Euro’su altyapı projelerine ayrıldı ve bu yatırımların yedi öncelikli projede toplam 263 milyon Euro yatırım mobilize etmesi bekleniyor. Öncelikli sektörler arasında dijitalleşme, temiz enerji, insan sermayesi, ulaşım ve çevre yer alıyor.
Öne çıkan projeler şunlar:
Arnavutluk’ta geniş bant altyapısının uygulanması,
Kuzey Makedonya’da elektrik iletim sisteminin yükseltilmesi,
Kuzey Makedonya ve Karadağ’da eğitim kurumlarının enerji verimli şekilde inşası ve yenilenmesi,
Arnavutluk’ta Dıraç-Tiran demiryolu hattının elektrifikasyonu,
Bosna-Hersek’te içme suyu ve atık su arıtma projeleri.
Bu projeler, Batı Balkan partnerleri ve uluslararası finansal kuruluşlar tarafından hayata geçirilecek.
Ek olarak 2,9 milyon Euro, Arnavutluk ve Bosna-Hersek’te enerji, su, inovasyon ve araştırma alanlarında gelecek yatırımları destekleyecek dört teknik yardım projesine ayrıldı.
Paket, ayrıca özel sektörü destekleyen programlara da 76,3 milyon Euro katkı sağlıyor. Bunlar arasında:
Batı Balkanlar İleri Programı, KOBİ’lerin bölge ve AB’ye gelişmiş ürün ve hizmet ihraç etmesini destekliyor,
KOBİ’ler Yeşile Gidiyor Programı, yeşil ve döngüsel ekonomiyi, tarım işlerini ve yatırımları teşvik ediyor,
Pilot program WBonds, KOBİ’lerin geleneksel bankacılık kredileri dışında finansmana erişimini kolaylaştırıyor ve kamu-özel ortaklık kapasitelerini güçlendiriyor.
Onaylanan projeler, Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi Yönetim Komitesi onayının ardından uygulamaya geçirilecek. Bu süreç, partner kurumlarla gerekli sözleşmelerin tamamlanmasını, teknik yardım faaliyetleri için hazırlık çalışmalarını ve özel sektör projelerinin uygulamasını mümkün kılacak tüm prosedürlerin tamamlanmasını kapsıyor.
Batı Balkanlar Büyüme Planı, partner ülkeleri AB tek pazarına entegre etmeyi, bölgesel ekonomik işbirliğini artırmayı, AB ile ilgili reformları derinleştirmeyi ve sosyo-ekonomik yakınsamayı hızlandıracak finansal desteği artırmayı hedefliyor.
Reform ve Büyüme Aracı, 2024-2027 döneminde 6 milyar Euro’luk finansal paketle planın temel finansman aracı olarak ilerlemeyi somut desteğe dönüştürüyor. Bugüne kadar 13 proje toplam 156 milyon Euro değerinde onaylandı.
Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi (WBIF) ise bu aracın uygulanmasında kritik rol oynuyor ve ulaşım, enerji, dijitalleşme ve insan sermayesi alanlarındaki öncelikli yatırımlar için 3 milyar Euro’luk hibeler ve krediler sağlıyor. Aynı zamanda AB’ye katılım yolunda partnerlere destek veren Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA)’nın uygulanmasını destekliyor.
15 yıl önce kurulan WBIF, Avrupa Komisyonu, finansal kuruluşlar, AB üye ülkeleri ve Norveç’i bir araya getiren ortak bir finansal platform olarak faaliyet gösteriyor.
