Saraybosna Kantonu Hükümeti, Komunal Hizmetler, Altyapı, Mekânsal Planlama, İnşaat ve Çevre Koruma Bakanlığı’nın önerisi üzerine, A Bölgesi (Novi Grad, Centar, Stari Grad, Novo Sarajevo ve Ilidža) için “Alarm (Uzbuna)” seviyesini ilan etti. B ve C bölgelerinde ise “Uyarı” seviyesi yürürlükte kalmaya devam edecek.
Karar, uzman kurulun hava kirletici maddelerin ölçüm sonuçları ile önümüzdeki günlere ilişkin meteorolojik tahminleri analiz etmesinin ardından alındı.
PM10 ve NO₂ Değerleri Kritik Seviyede
Şehir merkezindeki ölçümlere göre, A Bölgesi’nde (Otoka ve Saraj Polje) günlük PM10 partikül madde ortalamaları 200 µg/m³ eşiğini aştı. Otoka ölçüm istasyonunda ayrıca azot dioksit (NO₂) seviyelerinin de yüksek olduğu tespit edildi.
Meteorolojik tahminler, önümüzdeki günlerde rüzgârın olmayacağını, özellikle sabah ve akşam saatlerinde sıcaklık terselmesi ve sis oluşumunun etkili olacağını gösteriyor. Bu durumun, kantonun çanak şeklindeki bölgelerinde hava kirleticilerin birikmesini artırması bekleniyor.
A Bölgesi’nde Kısıtlamalar Başladı
Aşırı hava kirliliği durumlarında uygulanacak Acil Müdahale Planı kapsamında A Bölgesi’nde çeşitli kısıtlamalar yürürlüğe girdi:
EURO 3 ve daha düşük motor standartlarına sahip otomobil ve kamyonların trafiğe çıkması yasaklandı.
Bu yasak; polis, denetim, savunma, toplu taşıma, belediye hizmet araçları, diplomatik plakalı araçlar, engelli bireylere ait araçlar, taksiler, ambulans, itfaiye ve sivil savunma araçlarını kapsamıyor.
Toz emisyonuna neden olan teknolojik süreçlerin, teknik olarak mümkün olması halinde geçici olarak durdurulması, durdurulamazsa asgari seviyeye indirilmesi istendi.
Çevreyi kirletmeyen toplu taşımanın kapasitesinin artırılması, ayrıca alarm süresince ücretsiz ulaşım sağlanması veya biletlerin sübvanse edilmesi öngörüldü.
Çalışma ve Eğitim İçin Esnek Düzenlemeler
İşverenlere, çalışanların çocuklarını okul öncesi kurumlara rahatça bırakabilmeleri için işe daha geç başlama imkânı tanımaları tavsiye edildi.
Üniversite öğrencileri için çevrim içi eğitim, çalışanlar için ise imkânlar dâhilinde evden çalışma (online) uygulamalarının hayata geçirilmesi önerildi.
Açık Hava Etkinlikleri Yasaklandı
Halk sağlığını korumak amacıyla, açık alanda düzenlenen spor ve kültürel etkinlikler dâhil olmak üzere tüm kamuya açık toplantılar yasaklandı. Ayrıca açık havada spor faaliyetlerine de izin verilmeyecek.
Hükümet kararı ve Acil Müdahale Planı doğrultusunda, denetim birimleri, bakanlıklar, ekonomik kuruluşlar, eğitim kurumları ve belediyeler dâhil olmak üzere tüm ilgili kurumlar uygulamadan sorumlu olacak.
Yetkililer, vatandaşları Saraybosna Kantonu Halk Sağlığı Enstitüsü’nün sağlık tavsiyelerini takip etmeye, açık havada bulunmayı ve fiziksel aktiviteleri en aza indirmeye çağırdı.
Ayrıca, Plan kapsamındaki tüm yükümlülerin alınan tedbirlere uyması istenerek, ortak çabayla hava kirliliğinin azaltılmasının hedeflendiği belirtildi.
