Sırbistan, ABD yaptırımları altında bulunan Naftna Industrija Srbije (NIS) şirketindeki hisselerini artırma niyetini açıkladı. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, devletin NIS’te en az yüzde 5 oranında ek hisse satın almayı hedeflediğini belirtti.
Vučić, Çarşamba günü TV Informer’e verdiği demeçte, önümüzdeki dönemde ilk kez kamuoyuyla paylaştığı bu planla birlikte devletin şirketteki etkisini güçlendirmek istediğini söyledi. Tanjug haber ajansının aktardığına göre Vučić, “En az yüzde 5 daha hisse alabilirsek, çoğunluk hissedarının attığı adımlar üzerinde tam etki ve denetim sahibi oluruz. Böylece perde arkasında kalan, hiçbir şeye karar veremeyen bir aktör olmayız,” ifadelerini kullandı.
Sırbistan şu anda NIS’te yüzde 29,87 oranında paya sahip. Şirketin yüzde 56,15’i Rus ortakların elinde bulunurken, kalan hisseler küçük yatırımcılara ait. Vučić, hedeflerinin yüzde 34’ün üzerinde bir paya ulaşmak olduğunu belirterek, bu oranın finansal süreçler ve şirketin genel işleyişi üzerinde daha geniş denetim imkânı sağladığını vurguladı. Bu adımın önümüzdeki aylarda atılmasını istediğini de sözlerine ekledi.
ABD’nin NIS’e Yaptırımları
Amerika Birleşik Devletleri, ekim ayı başında NIS’e, şirketin çoğunluk hissesinin Rusya’ya ait olması nedeniyle yaptırım uygulamaya başlamıştı. Washington, bu adımın enerji sektöründen elde edilen gelirlerin Ukrayna’daki savaşın finansmanında kullanılmasını engellemeyi amaçladığını açıklamıştı.
Yaptırımların ardından, NIS’e ait ve Sırbistan’daki tek rafineri olan Pančevo Rafinerisi, Jadranski Naftovod (JANAF) üzerinden ham petrol tedarikinin kesilmesi sonucu 2 Aralık’ta faaliyetlerini durdurmuştu. ABD Hazine Bakanlığı ise 31 Aralık’ta NIS’e özel bir lisans vererek şirketin 23 Ocak 2026’ya kadar operasyonlarını sürdürmesine izin verdi.
Vučić, daha önce Rus hissedarların, NIS’teki paylarının satışı konusunda Macar enerji şirketi MOL ile görüşmeler yürüttüğünü doğrulamıştı. Cumhurbaşkanı, bu görüşmelerin olumlu sonuçlanmasını umduğunu yineleyerek, gerekmesi halinde devletin 15 Ocak’tan itibaren devreye sokmak üzere kendi satın alma paketini de hazırladığını söyledi.
Sonbaharda Erken Parlamento Seçimi
Vučić, aynı röportajda ülkenin siyasi açıdan zorlu bir yıla girdiğini belirterek, 2026 yılında erken parlamento seçimlerinin yapılacağını açıkladı. Seçimlerin ekim, kasım ya da aralık aylarında düzenlenmesinin planlandığını ifade eden Vučić, kesin tarihin siyasi aktörler arasındaki uzlaşmaya bağlı olacağını kaydetti.
