Kuzey Makedonya Hükümeti, yılın ilk üç ayı içinde Meclis’e sunulmak üzere yasal değişiklik hazırlıyor.
Değişiklikle birlikte, Haksız Ticari Uygulamalar Yasası’nı ihlal eden market zincirlerine uygulanan para cezalarının önemli ölçüde artırılması hedefleniyor. Ekonomi Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, hâlihazırda 20 bin avro olan azami cezanın 200 bin avroya yükseltilmesi planlanıyor.
Başbakan Hristijan Mitskoski, hükümetin başlangıçta doğrudan ceza yoluna gitmek yerine uyarı ve çağrılarla sorunun çözülmesini amaçladığını belirtti. Ancak bazı büyük perakende zincirlerinin davranışlarını değiştirmediğini söyleyen Mitskoski, haksız uygulamaların bu kez farklı adlar altında sürdürüldüğünü ifade etti.
Mitskoski, marketlerin daha önce indirim ya da “rabat” adı altında uyguladıkları yöntemleri, bugün “pazarlama hizmeti”, “pazar araştırması hizmeti” gibi kalemler altında gizlemeye çalıştıklarını söyledi. Bu uygulamaların ürünlerin raflardaki konumunu ve görünürlüğünü etkilediğini belirten Başbakan, söz konusu yöntemlerin dikkatle belgelendiğini ve takip edildiğini vurguladı.
“Tam anlamıyla hazır olduğumuzda — ki bunun çok yakında olacağını düşünüyorum — sert önlemler alacağız. Eğer bazı zincirler mesajı anlamıyor ve kârı vatandaşın çıkarlarının önünde tutuyorsa, hükümet olarak vatandaşları korumaktan başka seçeneğimiz kalmaz,” diyen Mitskoski, yaptırımların kaçınılmaz olabileceğinin sinyalini verdi.
Başbakan, söz konusu marketlerin daha önce kartel oluşumuna karıştığı tespit edilen zincirlerle aynı olup olmadığına dair soruya ise net yanıt vermedi. Bu dosyanın önceki hükümet dönemine ait olduğunu ve mevcut hükümetin yalnızca süreci sonuçlandırdığını söyledi.
Fiyatlara müdahalede beklenen etki görülmedi
Kuzey Makedonya’da market fiyatlarının denetim altına alınması yönündeki çabalar yeni değil. Haksız Ticari Uygulamalar Yasası yaklaşık bir buçuk yıl önce yürürlüğe girmiş, 2.500 üründe yüzde 10’luk bir ucuzlama beklentisi oluşmuştu. Ancak bu beklenti gerçekleşmedi.
Marketlerin tüm ürün fiyatlarını internet sitelerinde yayımlama zorunluluğu getiren yasal düzenleme de fiyatlarda düşüş sağlamadı. Geçen yıl, piyasa denetimleri sırasında marketler ve dağıtıcılar nezdinde çift haneli kâr marjlarının tespit edilmesi üzerine, kâr marjları geçici olarak dondurulmuştu.
Bu uygulamanın sona ermesinin ardından yapılan çekirdek enflasyon analizleri ise yeni bir fiyat önlemiyle sonuçlanmadı. Devlet İstatistik Kurumu, kasım ayında yıllık enflasyonun yüzde 4 olduğunu açıkladı. Aralık ayına ilişkin enflasyon verilerinin ise perşembe günü açıklanması bekleniyor.
