Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Pančevo’daki petrol rafinerisinin 17–19 Ocak tarihleri arasında tam kapasiteyle faaliyete geçmesini beklediklerini açıkladı.
Vučić, Naftna Industrija Srbije’nin (NIS) faaliyet lisansının 23 Ocak 2026’da sona ereceğini hatırlatarak, bu tarihe kadar şirketteki Rusya’ya ait hisselerin satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılabileceğini söyledi.
Yeni yıl etkinlikleri kapsamında Sırbistan Meclisi önünde kurulan yılbaşı köyünü ziyaret eden Vučić, rafinerideki faaliyetlerin lisans süresinin dolmasına kısa bir süre kala tamamen normale döneceğini ifade etti. Vučić, Rus ve Macar ortakların NIS’in ortaklık yapısındaki değişikliklere ilişkin müzakereleri bu süreçte tamamlamasını umduğunu belirtti.
“Vatandaşların rahat olması ve akaryakıt tedarikinde sorun yaşanmaması için zaman ve alan kazanıyoruz,” diyen Vučić, NIS’in ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nden (OFAC) aldığı özel lisans sayesinde yeniden ham petrol ithalatı yapabildiğini hatırlattı. Bu kapsamda şirket, Hırvatistan üzerinden geçen Adriyatik Petrol Boru Hattı (JANAF) aracılığıyla petrol ithal etme, rafinaj faaliyetlerini sürdürme ve gerekli finansal işlemleri gerçekleştirme hakkı elde etti.
“Yaptırımlar adil değil”
Vučić, NIS’e uygulanan yaptırımların adil olmadığını savunarak, bu kararları ABD ve Batılı müttefiklerin Batı Balkanlar’daki, özellikle de Sırbistan’daki Rus ve Çin etkisini azaltma çabalarıyla ilişkilendirdi. ABD’nin bölge politikasının bu yönde daha da yoğunlaşmasını beklediğini ifade eden Vučić, bunun Ukrayna’ya verilen destek ve ülkenin Avrupa entegrasyon süreciyle paralel ilerleyeceğini dile getirdi.
ABD Hazine Bakanlığı, NIS’e 23 Ocak 2026’ya kadar operasyonlarını sürdürmesine izin veren özel bir lisans verdiğini duyurmuştu. Aynı zamanda OFAC, Hırvatistanlı JANAF şirketine de 23 Ocak 2026’ya kadar NIS’e petrol taşımaya devam etme izni verdi. Hırvatistan hükümeti, bu izin kapsamında yalnızca Rusya menşeli olmayan petrolün sevk edileceğini açıkladı.
NIS’e yönelik yaptırımlar
ABD, çoğunluk hissesi Rusya’ya ait olduğu gerekçesiyle NIS’e yaptırım uygulamıştı. Washington, bu adımın enerji gelirlerinin Ukrayna’daki savaşın finansmanında kullanılmasını önlemeyi amaçladığını belirtiyor. Mevcut verilere göre NIS’in yüzde 56,15’i Rus ortaklara, yüzde 29,87’si Sırbistan devletine ait bulunurken, kalan hisseler küçük yatırımcıların elinde.
Sırbistan’ın tek petrol rafinerisi olan ve NIS’e ait Pančevo Rafinerisi, Hırvatistan’ın ABD yaptırımları doğrultusunda Adriyatik Boru Hattı’nı kapatmasının ardından 2 Aralık’ta ham petrol tedarikinin kesilmesi nedeniyle faaliyetlerini durdurmuştu.
Sırbistan hükümeti, ocak ayı sonuna kadar yeterli akaryakıt stoklarının bulunduğunu ve iç piyasada istikrarlı tedariki sağlamak amacıyla ek tedarikçilerle görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.
