Sırbistan Petrol Endüstrisi (NIS), ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi’nden (OFAC) 23 Ocak’a kadar faaliyetlerine devam edebilmesi için lisans aldı. Gelişmeyi Sırbistan Madencilik ve Enerji Bakanı Dubravka Đedović Handanović Çarşamba günü doğruladı.
Bakan Handanović, Instagram hesabından yaptığı açıklamada, “Sevgili vatandaşlar, yılın sonu için ülkemiz adına çok güzel bir haber. NIS’in 23 Ocak’a kadar çalışmaya devam etmesi için ABD OFAC’tan lisans aldığını memnuniyetle duyuruyorum” ifadelerini kullandı.
Bu kararın, Sırbistan’daki tek petrol rafinerisi olan Pançevo Rafinerisi’nin 36 günlük aranın ardından yeniden faaliyete geçmesini sağlayacağını belirten Handanović, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić liderliğinde yürütülen diplomatik çabalarla “neredeyse imkânsız olanın başarıldığını” söyledi. Handanović, ülkenin enerji güvenliğinin korunacağını da vurguladı.
JANAF’a da OFAC lisansı
Öte yandan ABD’li OFAC, Hırvatistan merkezli JANAF şirketine de NIS’e petrol taşımaya devam edebilmesi için 23 Ocak 2026’ya kadar geçerli bir lisans verdi. Karar, Hırvatistan hükümeti tarafından X sosyal medya platformu üzerinden duyuruldu.
Hırvat hükümeti açıklamasında, bu lisans sayesinde yalnızca Rusya dışı kaynaklardan temin edilen petrolün sevkiyatının sürdürüleceği belirtildi. Açıklamada ayrıca ABD yönetiminin, Avrupa’nın Rus enerjisine bağımlılığının azaltılmasında Hırvatistan’ın enerji altyapısının önemini kabul ettiği ifade edildi.
Yaptırımlar ve arka plan
ABD, NIS’teki Rusya kaynaklı hisseler nedeniyle 9 Ekim 2025’te şirkete yaptırım uygulama kararı almıştı. Yaptırımların amacının, Rusya’nın enerji gelirlerini Ukrayna’daki savaş için kullanmasının önlenmesi olduğu açıklanmıştı.
Mevcut verilere göre NIS’in hisselerinin yüzde 56,15’i Rusya’ya, yüzde 29,87’si Sırbistan devletine, yaklaşık yüzde 14’ü ise küçük hissedarlara ait.
Yaptırımlar sonrası, NIS’e ait ve ülkedeki tek rafineri olan Pançevo Rafinerisi 2 Aralık’ta kapatılmıştı. Hırvatistan, ABD yaptırımlarına uyarak ham petrolün taşındığı Adriyatik Petrol Boru Hattı’nı (JANAF) devre dışı bırakmıştı.
Sırbistan hükümeti ise Ocak ayı sonuna kadar yeterli petrol ürünü stoklarının bulunduğunu ve piyasadaki arzın güvence altına alınması için alternatif tedarikçilerle temasların sürdüğünü belirtiyor.
